Hayati Esen; teoloji, felsefe, siyaset ve edebiyat alanlarında eserler veren Türk yazar ve düşünürdür. Yazılarında din ile siyaset arasındaki ilişki, iktidarın kuruluş biçimleri, modern devlet, tasavvuf, vahiy, insan ve toplum meseleleri üzerinde durur. Edebiyatı yalnızca estetik bir alan olarak değil, insanın ve iktidarın kendisini açığa çıkardığı bir düşünme alanı olarak ele alır.
Esen'in yazarlık serüveni erken dönem çalışmalarında tasavvuf ve din düşüncesi etrafında şekillenmiştir. İlk kitaplarından biri olan Neden Tasavvuf?, tasavvufun insan, din ve düşünce dünyasındaki yerini sorgulayan çalışmasıdır. Zaman içerisinde ilgisini yalnızca tasavvuf ve din alanıyla sınırlamayan Esen; siyaset, modernlik, iktidar, devlet ve toplumsal dönüşüm üzerine de yazılar kaleme almıştır. Çeşitli dergi ve gazetelerde teoloji, siyaset ve sanat üzerine denemeleri yayımlanmıştır.
2014 yılında Fikri Kadim adlı internet sitesini kuran Esen, uzun yıllar boyunca yazılarını internet ortamında yayımlamayı sürdürmüştür. Bu dönemde düşünce yazılarıyla birlikte güncel siyasal gelişmeleri, din-siyaset ilişkisini ve modern toplumun dönüşümünü ele alan yazılar kaleme almıştır.
Edebiyat alanındaki en dikkat çekici çalışmalarından biri Pis Roman – Karakterler Çağıdır. İlk olarak internet üzerinde bölümler halinde yayımlanan eser, daha sonra kitap olarak basılmıştır. Roman; yazar ile roman karakterleri arasındaki ilişkiyi tersyüz ederek edebiyat, gerçeklik, iktidar ve özgürlük meselelerini aynı anlatı içerisinde tartışır. Klasik roman anlayışının sınırlarını zorlayan, post-truth çağın karakter yapısını edebiyat üzerinden sorgulayan deneysel bir romandır.
Teolojik metinleri siyasal ve toplumsal bağlamlarıyla, siyasal iktidarı ise insanın anlam arayışı ve inanç dünyasıyla birlikte ele alır.
2025 yılında yayımlanan Simülasyonu Hacklemek: Modern İktidarın Anatomisi, Esen'in iktidar ve modern toplum üzerine düşüncelerini daha doğrudan ortaya koyduğu çalışmalardan biridir. Kitapta modern iktidarın işleyişi ve bireyin içinde bulunduğu siyasal-toplumsal yapı ele alınır.
2026 yılında yayımlanan Vahyin Teo-Politiği ile Esen; Kur'an kıssalarını klasik tefsir kalıplarının dışında, psikoloji, siyaset felsefesi ve eleştirel teoriyle birlikte değerlendiren bir okuma geliştirmiştir. Eserde Süleyman-Belkıs, Âdem-İblis, Yusuf ve Musa-Hızır gibi anlatılar iktidar, ötekileştirme, travma, yasa ve istisna gibi kavramlar üzerinden yeniden yorumlanır.
Düşünsel çizgisinin temel özelliklerinden biri, din, siyaset, iktidar ve insan arasındaki ilişkileri birbirinden kopuk alanlar olarak görmemesidir. Bu nedenle eserlerinde tasavvuf, Kur'an, modern devlet, siyaset, edebiyat ve felsefe arasında sürekli bir geçiş görülür.
Esen, yazılarını yayımlamaya devam etmekte; özellikle din felsefesi, teo-politika, modern iktidar, Türkiye siyaseti, uluslararası ilişkiler ve edebiyat üzerine çalışmalarını sürdürmektedir.
Din felsefesi · Teo-politika · Modern iktidar · Türkiye siyaseti · Uluslararası ilişkiler · Edebiyat